‘અકૂપાર’ : ધ્રુવ ભટ્ટ

ઓગસ્ટ, ૨૦૧૦માં ઓરકુટની GMCC Commu પર (દિ.ભા.માં ‘સ્મોલ સત્ય’ કૉલમ  લખતાં) મુકેશ મોદીએ દિ.ભા.માં રઘુવીર ચૌધરીના “અકૂપાર” પર ના  (વિવેચન)લેખ  સંદર્ભે એક  ટોપિક બનાવ્યો  હતો ત્યારે ધ્રુવ ભાઈના સર્જનથી ખાસ બલ્કે બિલકુલ અજાણ હતો. પછી તો જેમ જેમ તત્વમસિ – અગ્નીકન્યા – કર્ણ લોક – અતરાપી –  સમુદ્રાન્તિકે કૃતિઓ વંચાતી ગઈ તેમ તેમ એમના એક અલગ જ ભાવ વિશ્વમાં ખૂંપતો ગયો. પણ  ‘અકૂપાર’ વાંચવાનો અવસર મળતો ન હતો એ હવે મળ્યો.

‘અકૂપાર’ : ધ્રુવ ભટ્ટ

જેમ જેમ ‘અકૂપાર’ વાંચતો ગયો, થોડી નિરાશા અને વધુ કંટાળો આવતો ગયો પરંતુ  પહેલા હું  કોઈ પુસ્તકના થોડા પ્રકરણો અમુકમાં તો પાના વાંચતો અને ન જામે તો એ ‘મૂકી’ દેવામાં વાર ન લગાડતો પણ હવે જે બુક હાથમાં લઉં  તે  બને ત્યાં સુધી મૂકતો નથી અને પૂરી કર્યા બાદ એ વિશે કંઈ બોલવું/લખવું/વિચારવું એવું થાય છે.

આપણે ત્યાં સામાન્ય રીતે કોઈના  લેખન વિશે એક નિયમ બંધાય જાય પછી ભાગ્યે જ એમાં ફેરફાર કરીયે છીએ. જ્યારે કે હમેશાં કોઈ તમને કંટાળો  આપવા અશક્તિમાન હોય એવી જ રીતે દરેક સર્જન સાથે સહમત થઈએ કે એ આનંદ આપનાર હોય એવું બનતું નથી .

‘અકૂપાર’ વિશે એટલું તો ચોક્કસ લાગે છે કે જેણે ધ્રુવભાઈનું એક પણ પુસ્તક  વાંચ્યું ના હોય તેઓને માટે ‘અકૂપાર’  એક કંટાળાજનક પ્રવાસ બની શકે. આ પુસ્તકનું સબળ પાસું છે એ જ એનું નબળું પાસું છે. એટલેકે અમે કાઠીયાવાડી લોકો ઘણા શબ્દોમાં ‘સ’ ની જગ્યાએ ‘હ’ ઉચ્ચારતા હોઈએ છીએ, ધ્રુવભાઈના દરેક સર્જનમાં  આપણને પ્રતિત થાય કે તેઓ મૂળ સુધી પહોચીને તત્વ પામવાનો હંમેશાં (સફળ) પ્રયાસ કરતા હોય છે, અહી પણ એમણે ’સ‘ અને ‘હ‘  ના સંયોજનથી નવો શબ્દ બલ્કે અક્ષર બનાવ્યો “સ્હ“, જે સરાહનીય છે પણ એમનો એવો આગ્રહ (જે વાંચન દરમ્યાન દુરાગ્રહ  સ્વરૂપે અનુભવાય છે )  કે જે તે પ્રાન્ત -પ્રદેશ ની બોલીમાં જ એ વાત રજુ કરવી. ગીર પ્રદેશની તેમજ ખારવા અને મેર  કૉમની બોલી માટે તેઓએ અને મુદ્રણ વાળાઓ એ ઘણી માથાકૂટ કરી હશે એમાં મીનમેખ નથી. પણ આ એમણે  જેટલી મહેનત અક્ષરો અને શબ્દો અને બોલી બનાવવામાંકરી હશે એથીય વધુ તકલીફ એ ઉકેલવામાં  વાચકોને પડશે એ એમણે વિચારવાની જરૂર હતી કેમકે એ  બોલી ઉકેલવામાં વાચક કથા તત્વથી વિખુટો પડી જાય છે એવો મારો તો અંગત અનુભવ છે જ. અને તો પણ તેઓ બધા શબ્દો  ઉતારી શક્યા નથી એવું હું કાઠીયાવાડી હોવાથી કહી શકું . જેમ કે આજની તારીખે ય  અમે લોકો કદી આવ્યો કે ગયો નથી બોલતા પણ અનુક્રમે  આયવો અને ગ્યો ઉચ્ચારીયે છીએ .

એ પણ વિચાર આવે કે આ બોલી નો ત્યારે છેદ ઉડી ન જાય જો ગુજરાતી સિવાય અન્ય ભાષામાં ભાષાંતર થાય ?

પણ પણ પણ . . . . જો હિંમત રાખીને આ બોલીને ઉકેલવાનો પ્રયાસ કરીયે તો ધ્રુવભાઈના  સર્જનમાં જે તત્વના આશિક (સોરી, અન્ય કોઈ યોગ્ય શબ્દ સૂઝતો  નથી) હોય એ પામીયે જ છીએ.

આ પુસ્તકમાંથી અમુક અંશો ન મૂકીએ ત્યાં સુધી આ પોસ્ટ અધૂરી જ નહિ પણ પાંગળી ગણાય પરંતુ એ બધું  મૂકીશ તો આ પોસ્ટ  લાંબીલચક થઈ જશે એટલે એ માટે બીજી પોસ્ટ જ વધુ યોગ્ય રહેશે.

~ અમૃતબિંદુ ~

ધ્રુવ ભટ્ટ : નામ તેવા ગુણ 

ધ્રુવ ભટ્ટનાં સર્જનમાંથી….